ስጉምቲ ሱዳን ማሕንቖ ህግደፍ

0
506

ስጉምቲ ሱዳን ማሕንቖ ህግደፍ

ንክንድ’ዚ ዝኣክል እዋናት ኢልና’ኳ ብሰነድ ዝተደገፈ መረጋገጺ እንተዘይኣቅረብና ህላወ ህግደፍ ኣብ ሱዳን ዝተሰረተ ካብ ዝኸውን ግን ነዊሕ ዝገበረ’ዩ፡፡ ኣብዚ ናይ ነዊሕ ዓመታት ዝነበረ ጉዕዞ ኩነታት እንታይ ይመስል ኔሩ ሕጂ ምትንታኑ ምስ ዘለና ግዜ ዝጻረር ኮይኑ ብኣውርኡ ግን ሕጂ ብዛዕባ ተፈጢሩ ዘሎ ኩነታት እቲ ቀንዲ መእሰሪ ይኸውን’ዩ ናብ ዝበልናዮ ነጥቢ ከነላግስ፡፡ ከምቲ ቅድም ኢሉ ዝተገልጸ ህላወ ናይዚ ኣብ ሃገርና ንዓመታት ስልጣን ብሒቱ ንቡራት ሃገራት እናጥፈአ ዘይንቡራት ልምድታት ብምትእትታው፡ ብሓሶት፡ ብምጥፍፋእ፡ ብዓቢኡ ድማ ብዘይሕጊ ዝምራሕ ህግደፍ ኣብ ሱዳን’ዩ ኮይኑ ጸኒሑ፡፡ ገለ ካብቶም ኣድለይቲ ዝበሃሉ ነገራት ነዳዲ፡ መድሓኒትን መግብን ድማ ብኮንትሮባንድ ካብ ዝግዝኡ’ዮም ኔሮም፡ መዓስ እዚ ጥራይ ህግደፍ ኣብ ማእኸል ኣትዩ ዕዳጋ እታ ሃገር ስለዝተቆጻጸሮ ’ውን ሱዳን ቑጠባዊ ኩነታታ ሓደጋ ምዝቅባብ ከምዘጋጠሞ ናይ ቀረባ እዋናት ተዘክሮና’ዩ፡፡ ህግደፍ ካብ ሃገር ንወጻኢ  ስደድ ዝገብሮ ኣታዊኡ’ውን ንባዕሉ ዝጥቐመሉ ወርቒ’ዩ፡፡ ካብዚ ወጻኢ ግን ጉሮሮ ህግደፍ ኣብ ኢድ ሱዳን’ያ፡፡ ዘይሕጋዊ ምስግጋር ደቂ ሰብ እቲ ኣብ ሱዳን ብዝሒ እቶት ህግደፍ ዝሕፈሰሉ ጨካን ተግባር’ዩ፡ መርማሪት ኮሚሽን ሰብኣዊ መሰላት ውድብ ሕቡራት ሃገራት ተኸለ ማንጁስ ዝርከቦም ላዕለዎት ሓለፍቲ ህግደፍ ኣብ ንግዲ ደቂ ሰባት ብዝሰፍሐ መልክዑ ይዋስኡ ከምዘለው ኣብ 2015 ከምኡ’ውን ኣብ 2016 ደጊማ ኣብ ዘውጸኣቶ ጸብጻብ ኣረጋጊጻ’ላ፡፡ እዚ ጉዳይ’ዚ ንሱዳን ኣዝዩ ከቆጥዓ ከምዝጸንሐ ካብቲ ልክዕ ዓቐኑ ብምሕላፉ’ውን ተደጋጋሚ ስምዕታ ከተቅርብ ከምዝጸንሐት እንተኾነ ግን ስርዓት ህግደፍ ኩሉ ግዜ ጥቅሙ ጥራይ ስለዘገድሶ ነቲ ናይ ሱዳን መጸዋዕታ ብምንዓቅ ከም ድሌቱ ክዕንድር ከምዝጸንሐ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት እናተገልጸ ጸኒሑ’ዩ፡ እንሆ ሕጂ ድማ እኩብ ድምር ናይዚ ኩሉ ስጉምቲ ተወሲዱሉ፡፡

ስርዓት ህግደፍ ወትሩ ንህላዊኡ ኣብ ዘገድሶ ጉዳያት ጥራይ ስለዘተኩር ብጸሊም ዕዳጋን ኮንትሮባንድን ንሱዳን ክሕምስ ከሎ ንህዝቢ ድማ ዕለቶም ብዝሓለፎም መድሓኒታትን ዕሹጋት መግብታትን እናገበረ ብርክት ዝበለ ዜጋ ግዳይ ዝተፈላለዩ ሕማማት ብኣውርኡ ድማ ግዳይ’ቲ ኣብ ዓለም ዝርጋሒኡ ኣስፋሕፊሑ ዘሎ ሕማም መንሽሮ ክኸውን ዳሪግዎ’ዩ፡፡ ገንዘብ ዘለዎምን ናብ ሱዳን ንሕክምና ክወጹ ዝፍቀደሎምን ገለ ዜጋታት ኣብዚ ሕጂ እዋን ብሰንኪ’ዚ ዝተገልጸን ካልእ ሕቡእ ገበናትን ህግደፍ ብሱዳን ተኸልኪሎም ኣለው፡፡

ካልእ ኣብዚ ዝለዓል ነጥቢ ጉዳይ ጸጥታን መጭወይቲ ሰባትን’ዩ፡፡ ህግደፍ ኣብ ምብራቓዊ ክፋል እታ ሃገር ንዝርከቡ ኣንጻር መንግስቲ ሱዳን ዝቓለሱ ዕጡቓት ከምዝሕግዝ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ዝወጹ መግለጺታት የነጽሩ፡፡ ሱዳን ግቦ እናብላዕካ ድሌትካ ትፍጽመላ ሃገር’ያ ህግደፍ ድማ ነዚ ብኮ’ዚ ግርም ጌሩ ብምጥቓም ብመንገዲ ንሱ ዝእዝዞም ላዕለዎት ሓለፍቲ ኣብታ ሃገር ጸጥታዊ መሓውሩ ኣደልዲሉ’ዩ፡ እዚ ምድልዳል መሓውር ጸጥታ ከኣ ህግደፍ ከም ድሌቱ ካብ ውሽጢ ሱዳን ዜጋታት ክጨዊ ርሒብ ዕድል ከፊቱሉስ ንቡዙሓት ዜጋታት ግዳይ ጌሩ’ዩ፡፡ እዚ ገለ ካብቲ ዝተሰምዐ ገበናት ህግደፍ ብከፊል ኮይኑ ሕጂ ግን መኸተምታ ረኺቡ’ሎ፡ ሱዳን ዶባታ ክትዓጹ ካብ ምዃና ምግላጻ ብተወሳኺ ሙሉእ ዓቅማ’ውን ኣብ ወተሃደራዊ ጉዳይ ተጸሚዳ’ላ ከም ሓበሬታ ዝተፈላለያ ነዚ ጉዳይ ዝከታተላን ግምታተን ዝገልጻ ዘለዋን ማሕበራዊ መራኽቦታት ፍሉይ ሰራዊት ሱዳን ኣብ ውሽጢ’ዚ ሒደት መዓልታት ገዚፍ ወተሃደራዊ ቃፍላያቶም ናብ ዶባት ኤርትራ ኣጸጊዖም ከም ዘለውን፡ ዶብ ክራየት ዝተባህለ 3 k.m ካብ ግርማይካ ክሳብ ኣቡ ገመል ዘሎ ቦታታት ድሮ ኣትዮም ከም ዘለው ይሕብራ’ለዋ፡፡ ብተወሳኺ ’ውን  ህግደፍ ኣብ ከሰላ ዝጥቀመላ ዝነበረ ቤት ጽሕፈት ብኣባላት ጸጥታ ሱዳን ድሕሪ ምዕሻጋ ኣቡኡ ዝጸንሑ ሰባት ድማ ተኣሲሮም ኣለው፡ እምበኣር እዚ ፈላማይ ስጉምቲ ሱዳን ኣብ ልዕሊ ስርዓት ህግደፍ’ዩ፡ ዝቅጽል እንታይ ክኸውን ይኽእል ጥዕና እንተሂቡና ደፋእ ኢልና ንሪኦ ይኸውን፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here