ትንታነ ዜና 20-07-2017

0
638

ትንታነ ዜና 20-07-2017

 

ንሓንቲ ሃገር ሃገር ከጸውዑዋ ዝኽእሉ መሬታ፡ ባሕሪ ኣየራ ጥራሕ ከምዘይኮኑ ብዙሕ ተዘሪብሉ’ዩ፡፡ እዞም ዝተገልጹ ግኡዛት ነገራት ዝህሉዎም ረብሓ ኣዝዩ ኣገዳሲ እኳ እንተኾነ ብቀንዱ ነታ ሃገር ከጸውዓ ዘለዎ ግና ሰባ ወይ ህዝባ’ዩ፡፡

ብዲሞክራሲያዊ መንግስቲ ዝመሓደራ ሃገራት ኣብ ህዝበን ብዘሎ ናጽነት’የን ዝምዘና፡፡ ህዝቢ እተን  ሃገራት ክምረጽ፡ ክመርጽ፡ ዝደለዮ እምነት ክኽተል፡ ምስ ዝመስሎ ክውደብ፡ ሰላማዊ ሰልፊ ከካይድ፡ ብናጽነት ሓሳቡ ክገልጽ ኮታስ ሰብኣውን ዲሞክራሲያውን መሰሉ ሕሉው’ዩ፡፡

ሰላም ንዓኹም ይኹን ክቡራትን ክቡራንን ሰማዕትን ተኸታተልትን ማሕበረሰባዊት ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታን መርበብ ሓበሬታ ሳሊናን ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ከመይ ቀኒኹም፡፡

ሃገርና ኤርትራ  ብኣንጻር ቅድም ኢልና ዝጠቐስናየን ብዲሞክራሲ ዝምረሓ ሃገራት ኣብ ምንታይ ትቕመጥ፡ መን ይሕተት፡ መፍትሕኡ’ኸ እንታይ’ዩ? ኣብ ናይ ሎሚ ሓሙስ 20 ሓምለ 2017 ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜናና ብሓጺሩ እንድህስሶ ክኸውን’ዩ፡፡

ልኡላውነት ህዝቢ፡ ልዕልና ሕጊ፡ ምትእንጋድ ብዙሕነት፡ መሰል ውሑዳት፡ ክፍፍል ስልጣን፡ ርትዓውነትን ሚዛናውነትን ካብቶም ቀንዲ መምዘኒ ረቋሒታት ዲሞክራሲያውነት ምዃኖም መጽናዕትታት ይገልጹ፡፡

ዲሞክራሲ ማለት መንግስቲ ካብ ህዝቢ ይምረጽ ብህዝቢ ይሕረ፡ ንህዝቢ የገልግል ዝብል ትርጉም ዘለዎ ኮይኑ ህዝቢ ላዕለዋይ በዓል ስልጣን ሃገሩ ምዃኑ ድማ የነጽር፡፡ ተልእኾ በዚ መስርሕ ሓሊፉ ዝተመስረተ መንግስቲ ድማ ነቲ ሓላፍነት ዝሃቦ ብቕንዕና ምግልጋል’ዩ፡፡ ካብ ህዝቢ ዝተዋህቦ ዕዮገዛ ምስ ዘይፍጸም ድማ ቦትኡ ብካልእ ክትካእ ምዃኑ ይፈልጥ፡፡

ብመሰረት ምስክርነት ዜጋታትና ግና እዚ ከምዚ ዝበለ ቅርዑይ መስርሕ ኣብ ሃገርና የለን፡፡ ብህዝቢ ዝተሓርየ ንህዝቢ ዘገልግል መንግስቲ ኣብ ኤርትራ ስለዘየለ ድማ እቲ ካብ ህዝቢ ተፈንጪሉ ንገዛእ ርእሱ መንግስቲ ኢሉ ስልጣን ዝሃበ መላኺ ኢሳይያስን ጉጅልኡ ህግደፍን ንህዝቢ ጊላ ገይሩዎ’ዩ ዝርከብ፡፡ ህዝቢ ኤርትራ በዓል ዋና ስልጣን ንምዃን ን30 ዓመታት ዘካየዶ ደማዊን ረዚን መስዋእቲ ዝጠለበን ቃልሲ፡ ብምልካዊ ህግደፍ ተጨውዩ ህዝቢ ኣብ ዝበኣሰ ዘቤታዊ መግዛእቲ ተቖሪኑ ሓመድ ድፋጭኡ ይሰቲ’ሎ ክብሉ’ዉን ኣብ ደምበ ደለይቲ ፍትሒ ተጸምቢሮም ኣብ ምቅላስ ዝርከቡ ዜጋታትና ይገልጹ፡፡

ካልእ ካብ ረቋሒታት ዲሞክራሲ ምትእንጋድ ብዙሕነት ዝብል ኮይኑ፡ እዚ ንማዕርነት ብሄራት፡ ሃይማኖታት፡ ጾታ፡ ከምኡ’ዉን ፖለቲካዊ ሰልፍታት ዝሓቁ’ዩ፡፡ ንማዕርነት እዞም ዝጠቕሱ መዳያት ዘውሕስ ሰነድ ክህሉ ግድን ኣድላይ ኮይኑ ቅዋም ድማ ኣብ ቅድሚት ይስራዕ፡፡

ቅዋም ልዕለ ኩሎም ሕግታት ኮይኑ፡ ንስልጣን መንግስቲ፡ ንመሰልን ግቡኣትን ዜጋታት፡ ንፖሊሲታት ወጻኢ፡ ንማዕርነት ጾታ፡ ሃይማኖትን ብሄርን ጽላል ብምዃን እቲ ሓደ ኣብ ልዕሊ እቲ ካልእ ዕብለላ ከየርኢ ዝከላኸል ሰነድ’ዩ፡፡

ኣብ ሃገርና ኤርትራ’ዉን ኣብ 1997 ዝጸደቐ ነዚኦም ረቋሒታት ዝሓቖፈ ቅዋም እኳ እንተነበረ፡ ገደብ ናይቲ ብገዛእ ዋኒኑ ዝተወጠሖ ስልጣን ከይድረት ዝሰገአ ህግደፍ ግና ነዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ሰነድ ከምዝሞተ’ዩ ንህዝቢ ብዓውታ ገሊጹ፡፡

ምስ ብኩራት እዚ ቅዋም ተተሓሒዙ ድማ ብዙሕነት ህዝቢ ኤርትራ ካብ ብኣውንታዊ ብኣሉታዊ መዳዩ ክንጸባረቕ’ዩ ተራእዩ፡፡ ሃይማኖታትና፡ ብሄራትና፡ ኣቀማምጣ መሬትና መልክዓትና ክኾኑ እናተገብኦም፡ ብዓይኒ ጥርጣረ እንጠማመተሎም፡ ሓድነትና ነላሕልሓሎም፡ ፍልልያትና እነግፋሓሎም ክኾኑ ብምልካዊ ጉጅለ ኢሳይያስ ከም ዝተሰርሓሎም’ዮም ደለይቲ ፍትሒ ዜጋታትና ኣብ ምግላጽ ዝርከቡ፡፡ ኣብ ትሕቲ ዘመነ ስልጣን ኢሳይያስ እንትርፎ በደል፡ ዝተረብሐ ብሄር፡ ሃይማኖት ኮነ ከባቢ ከምዘየለ ድማ የስምርሉ፡፡

ምኽባር መሰል ውሑዳት’ዉን ካልእ ካብ መምዘኒታት ዲሞክራሲያዊ ምሕደራ ኮይኑ ኣብ ኤርትራ ግና መሰል ውሑዳት ይትረፍ ከምህዝቢ’ዉን መሰሉ ዝተኸብረሉ ህዝቢ ኣይኮነን ዝርከብ፡፡ ጃምላዊ ግህሰት ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ብህግደፍ ይፍጸም ምህላዉ ውድብ ሕቡራት ሃገራትን ካልኦት ሰብኣዊ ትካላትን ብተደጋጋሚ ነዚ ምምስካሮም’ዉን ናይዚ መረጋገጺ’ዩ፡፡

ክፍፍል ስልጣን ዋላ’ኳ ሓደ ካብ መምዘኒታት ዲሞክራሲ እንተኾነ መላኺ ኢሳይያስ ግና ንብዙሕነት ሰልፍታት ኣብ ኤርትራ ከምዘይሕሰብ፡ ብዙሕነት ሰልፍታት ኣብ ማርስ ወይ ኣብ ካልእ እምበር ኣብ ኤርትራ ክህሉ ኣይትሕሰቡ ክብል ተሰሚዑ ነይሩ’ዩ፡፡

ኣብ ቀረባ ኣዋርሕ ናብ ስደት ዘምረሐ ኣብ ኤርትራ እናሃለወ ብህግደፍ መከራ ዝበጽሖ ንግዚኡ ስመይ ዓቅቡለይ ዝበለ ዜጋ ምስ ረድዮና ኣብ ዘካየዶ ዕላል መላኺ ኢሳይያስ ናብ ስልጣን ካብ ዝመጽእ ንህዝቢ ኤርትራ ጥዒሙዎ ከምዘይፈልጥ የብርህ፡፡

ኣብ ኤርትራ ቅርዑይ ምሕደራ ቦኺሩ በኣንጻሩ ብልሽውና ኣስፋሕፊሑ ኣሎ ዝበለ እቲ ዜጋ እዚ ከኣ ንመላኺ ኢሳይያስ ስውር ከምዘይኮነን ብቀንዱ ዝሕተተሉ ባዕሉ መላኺ ኢሳይያስ ምዃኑን ኣስሚርሉ፡፡ ጠንቂ እቲ ኩሉ መከራና ምልካዊ ጉጅለ ኢሳይያስ ካብ ኮነ እምበኣር እቲ ፍታሕ ኣብ ኢድ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ከምዝኾነ’ዩ እቲ ዜጋ ዘዘኻኽር፡፡

ንሱ ድማ ነቲ ዓንዲ ኩሎም ሕግታት ዝኾነ ቅዋም ጨውዩ ሓድነትና ክልሕልሕ ዝሰርሕ ዘሎ ምልካዊ ህግደፍ ሓንሳብን ንሓዋሩን ክእለየሉ ብዝኽእል መልክዑ ሰሚርና ምቅላስ’ዩ በሃላይ’ዩ፡፡

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY