ትንታነ ዜና 22-03-2018

0
257

ትንታነ ዜና 22-03-2018

ምሕደራ መንግስቲ ኣብ ምምስራት ብልጽግቲ ወይ ልምስቲ  ሃገር ቀጥታዊ ተራ ኣለዎ፡፡ ብካልእ ኣዛራርባ ዕብየት ወይ ውድቀት ሓንቲ ሃገር፡ እቲ ነታ ሃገር እመርሕ’የ ዝብል ኣካል ከም ዝምስገነሉ ወይ’ውን ከም ዝሕተተሉ ኣብ ምንዳፍ ፖሊሲ ዝሳተፉ ክኢላታት ይገልጹ፡፡

ሰላም ተኸታተልቲ ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ኣብ ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታ ከመይ ቀኒኹም፡፡ ንሃገርና እመርሕ ኣለኹ ዝብል ውልቀ ምልካዊ ኢሳይያስ፡ ኤርትራ ካብ ብጽቡቕ ብሕማቕ ካብ ብሰላም ብህውከት፡ ካብ ብዕብየት ብውድቀት፡ ካብ ብትምህርቲ ብማእሰርቲ ክትፍለጥ ካብ ዝገብራ እነሆ ዓመታት ተቖጺሩ’ሎ፡፡

ኣብዚ ሕጂ እዋን ድማ ብፍላይ ንሕሱም ምሕደራ ኢሳይያስ ኣብ ክራማት 2017 ብዘጋጠመ ከቢድ ሕጽረት ዝናብ ተሓዋዊሱዎ ቁጠባዊ፡ ፖለቲካውን ማሕበራውን ኩነታት ሃገርና ልዕሊ ተጻዋነት መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኮይኑ’ሎ፡፡

ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና እዚ ዕለት’ውን ነዚ ጉዳይ መሰረት ገይሩ ተዳልዩ’ሎ፡፡

—————————————–//////////////——————————————–

ብቅዋም ዝምርሓ ህዝባዊ መንግስቲ ዝውንና ሃገራት፡ ልኡላውነት ህዝቢ ብሰፊሑ ዝንጸባረቐለን ሃገራት ምዃነን ሙሁራት ፖለቲካ ይገልጹ፡፡

ብመሰረት መግለጺ እዞም ሙሁራት፡ ብቅዋም ተመሪሖም ንህዝቢ ኣገልግሎት ዘይህቡ መንግስታት ኣብ መንበር ስልጣን ናይ ምጽናሕ ዕድሎም ዝዓጽው ምዃኖም ይፍለጥ፡፡

ምልካዊ ጉጀለ ህግደፍ ድማ ነዚ ክውንነት ኣብ ግምት ኣእትዩ ገና ብገዛእ ፍቓዱ /ማንም ከይመረጸ/ ናብ ስልጣን ካብ ዝሓኩር ንነጆው ነቲ መሰል ህዝቢ ንምሕላውን ልዕልና ሕጊ ንምርግጋጽን ዓሊሙ ኣብ 1997 ብህዝቢ ዝጸደቐ ቅዋም፡ ኣብ ተግባር ከይወዓለ ናብ እንዳጎሓፉ ከም ዝድርበ ገይሩዎ’ዩ፡፡

ግዜ ስልጣን ሓደ ፕረዚደንት ን5 ዓመታት ዝጸንሕ ኮይኑ፡ ንክልተ ግዜ ጥራይ ድማ ክምረጽ ከም ዝኽእል እቲ በቲ ውልቀ መላኺ ክጎሓፍ ዝተፈርደሉ ቅዋም 1997 ኣብ ዓንቀጻቱ ኣሰፉሩዎ’ሎ፡፡

እዚ ዓንቀጽ ግን ህርፋን ስልጣን ምስ ዘለዎ ኢሳይያስ ዝሳነ ኣይኮነን፡ ስለዝኾነ ድማ ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ንቅዋም ቀቲሉ ን27 ዓመታት ብዘይ ዋላ ሓደ ምርጫ ኣብ መንበረ ስልጣን ተኾድጩ ይርከብ፡፡

ኤርትራ እምበኣር ኣብ ዘመነ ስልጣን ህግደፍ፡ ናይ ህዝባ ዘይኮነት ዋንነት ሓደ ውልቀ መላኺ ኢይያስ ኮይና ኣብ ጸቢብ መንቀራቕሮ ኣትያ ከምዘላ’ዮም እቶም ሙሁራት ዝገልጹ፡፡

ኣፍሪቃዊት ሰሜን ኮርያ፡ ብፍርሒ እምበር ብሕጊ ዘይትመሓደር ሃገር፡ ንህዝባ ጠርኒፋ ንዜጋታት ኣብ ዳግመ ህንጸታ ክሳተፉ ዝነበሮም መንእሰያት ደቃ ዝተበተኑዋ ሃገር ዝብል ኣስማት ንኣብነት መለለይ ሃገርና ኤርትራ ኮይኑ ብዓለም ኣፍልጦ ረኺቡ’ሎ፡፡

ምሕደራ ህግደፍ ንኩሉ ጽላታት ሃገር ኣብ ውሽጢ ቁጽጽሩ ገቢቱ ንዜጋታት ምንቅስቓስ ከሊኡ ከይኣክል ምስ ኩለን ጎራባብትና ዝኾና ሃገራት’ውን ብዘሳወሮ ቶኹቷኺ ተግባራት ንሃገር ኣብ ደሴት ተነጽሎ ክተንሳፍፍ ምኽንያት ኮይኑዋ’ዩ፡፡

ምሕደርኡ ካብ ዝኸፈአ ናብ ዝበኣሰ ኩነታት እናምርሐ ብምምጽኡ’ውን እንተኾነ ህግደፍ ንምምሕያሹ ኣብ ክንዲ ምጽዓት ንዕኡ ከምዘይምልከቶ ቆላሕታ ብምንፋግ ሃገር ብሃገራ ክትፈርስ እንዳሰርሐ ይርከብ፡፡

ተናኻሲ ባህርይ እዚ ውልቀ መላኺ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ጽላሉ ንዝነበረት ሱዳን ከይፈተወት ኣብ ልዕሊ ኤርትራውያን ክትጭክን ከም ዘገደዳ ቅድሚ ሒደት ኣዋርሕ ይዝርጋሕ ዝነበረ ሓበሬታት ብሰፊሑ ክንሰምዖ ጸኒሕና ኢና፡፡

ብሽፍትነታዊ ተግባራት ህግደፍ ዝተቖጥዐት ሱዳን ነቲ ምስ ኤርትራ ዘዳቡባ ከባቢታት ብጽኑዕ ምዕጻዋ’ውን ተዘክሮ ትማሊ’ዩ፡፡

ንምዕጻው እቲ ዶባት ስዒቡ ናብ ኤርትራ ይኣቱ ዝነበረ እንተወሓደ ንህይወት ህዝቢ ዋላ ደቓይቕ ከጽንሕ ግዲኡ ዝጻወት ዝነበረ መሰረታዊ ነገራት ደው ምባሉ ናህሪ ዋጋታት ሰማይ ዓሪጉ’ሎ፡፡

ዋጋ ከም ሽኮር፡ ዘይቲ፡ ፊኖን ካልኦትን ዝበሉ ሃለኽቲ ነገራት፡ ምስ ቁጠባዊ ትሕዝቶ ህዝብና ክነጻጸር እንከሎ ዘይልከፍ ኮይኑ’ሎ ዝበሉ ድማ እሙናት ምንጭታትና’ዮም፡፡

ውልቀ ምልካዊ ኢሳይያስ ብሕሱም ምሕደርኡ ዘውርዶ ዘሎ በደላት ከይኣክል፡ ኣብ ዓመተ 2017 እኹል ዝናብ ብዘይ ምንባሩ ዳርጋ ኣብ ዝበዝሐ ክፋላት ሃገርና ብዝተኸሰተ ሓያል ደርቂ ሓረስቶት ሃገርና ንጥሪቶም ብጥርሑ ክበሃል ብዝከኣል ብኣዝዩ ትሑት ዋጋ ክሽጡወን ይግደዱ ምህላዎም ሓበሬታ ምንጭታትና የመልክት፡፡

ብመሰረት እቲ ዝመጸና ሓበሬታ፡ ዋጋ 20,000 ናቕፋ ዝነበረ ብዕራይ ናብ 6000፡ ዋጋ 15,000 ናቕፋ ዝነበረት ላም ብ1500፡ 6000 ናቕፋ ዝነበረ ዋጋ ጠለበጊዕ ድማ ናብ 600 ናቕፋ ወሪዱ’ሎ፡፡

እቶም ሓረስቶት ንጥረቶም ብኣዝዩ ትሑት ዋጋ ዝድርብይሉ ዘለውሉ ምኽንያት ብሰንኪ እቲ ዝተፈጠረ ደርቂ እንስሳታቶም መግቢ ስኢነን ከይመተኦም ስለዝሰግኡ ኮይኑ፡ ብውልቀ ምልካዊ ጉጅለ ኢሳይያስ ግና ንምሕጋዞም ዝተወስደ ዝኾነ ይኹን ስጉምቲ ከምዘየለ ምንጭታትና የነጽሩ፡፡

ከም ሳዕቤኑ በዚ ዝተማረሩ ዜጋታትና ዝረኸበ ይርከበና ብምባል ተተወዲቦም ናብ ስደት የምርሑ ኣለው፡፡

ብርክት ዝበሉ ወገናትና ግና ስደት ፖለቲካዊ ጥፍሽና ህግደፍ ንዘስዓቦ ጸገማትና ዝኣሊ ከም ዘይኮነ’ዮም ዝገልጹ፡፡ ምልካዊ ህግደፍ ሃገር ንምፍራስ፡ ህዝቢ ንምብራስ ተዓጢቑ ተላዒሉ’ሎ ብምባል ድማ፡ ህዝቢ ቀላጽሙ ኣሕቢሩ ኣንጻር ጸላኢኡ ህግደፍ ተላዒሉ፡ ዕምሪ ስቓዩ ከሕጽር ተላብዮም፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here