ትንታነ ዜና 25-01-2018

0
347

ትንታነ ዜና 25-01-2018

ትንሳኤን ውድቀትን ሓንቲ ሃገር ነታ ሃገር እመርሕ ኣለኹ ዝብል ኣካል ኣብ ዝኽተሎ ፖሊሲ ይምርኮስ፡ ኣብ ቅኑዕ መስመር ዝተነጸፈ፡ ንህዝቢ ዘሳተፈ ስትራተጂ ልምዓት ህዝብን ሃገርን ክርብሑ ኣብ ምግባር ኣይድጉን ክብሉ ኣብ ፖሊሲታትን ስትራተጂታትን ልምዓት መጽናዕቲ ዘካየዱ ምሁራት ይገልጹ፡፡

ሰላም ወሰናይ ክቡራትን ክቡራንን ተኸታተልትን ሰማዕትን ማሕበረሰባዊት ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታን መርበብ ሓበሬታ ሳሊናን ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ከመይ ቀኒኹም፡፡

ኣብ ዝሓለፈ 25 ዓመታት ስማዊ ናጽነት፡ ሃገርና ኣብ ክንዲ ንቅድሚት ንድሕሪት ክትጉተት ጸኒሓ’ላ፡ ነዚ ባዕሉ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ’ዉን ብልሳኑ ኣረጋጊጹዎ’ሎ፡፡ ትሕዝቶ ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና እዚ ዕለት’ዉን ኣብዚ ዛዕባ ጠመተ ገይሩ’ሎ፡፡

ቀዳም 20 ጥሪ 2018 ካብ ሰዓት 8 ናይ ምሸት ጀሚሩ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣፈወርቂ ምስተን ልሳናቱ ዝኾና ማዕከናት ሓበሬትኡ ንኣስታት 2 ሰዓታት ኣብ ዘካየዶ ቃለመሕትት፡ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት እዚኣ ዝበሃል ኣድማዒ ስራሕ ከምዘይተሰርሐ ክእመን ኣምሲዩ፡፡

እቲ ውልቀመላኺ ኣብ ቃለመሕትቱ፡ ማሕበራዊን ቁጠባውን ጽላታት ኣብዚ ዝሓለፈ ርብዒ ዘመን ብኣዝዩ ዘሕዝን ኩነታት ተስፋ ናብ ዘቑርጽ ደረጃ ከምዝወረደ ዝተናዘዘ ኮይኑ፡ ሕርሻ፡ ጽዓት፡ ቱሪዝም፡ ሃብቲ ዓሳ፡ ንግዲን ወፍርን ከምኡ’ዉን ትምህርቲ፡ ህንጸት ልምዓታዊ ትሕተ ቅርጽታት ድማ ገለ ካብቶም እቲ መላኺ ፍረ ዘይተረኽበሎም ጽላታት ኢሉ ዝገለጾም’ዮም፡፡

ሙሁር ማሕበረሰብ ንዕብየት ሓንቲ ሃገር ዘይትካእ ተራ ከም ዝጻወት ዝፍለጥ ኮይኑ፡ ብህግደፍ ኣብ እትመሓደር ዘላ ሃገርና ኤርትራ ግና፡ እቲ ሓቂ ብኣንጻሩ ምዃኑ ብተደጋጋሚ ክግለጽ ጸኒሑ፡፡

ኣብ ኤርትራ ልዕሊ ኣብያተ ትምህርቲ ኣብያተ ማእሰርቲ ከምዝበዝሓ መጽናዕትታት የመልክቱ፡ ምልካዊ ጉጅለ ህግደፍ ግን ነዞም መጽናዕታዊ ጸብጻባት ብተደጋጋሚ ክነጽጎም ተሰሚዑ’ዩ፡፡

እንተኾነ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ብ20 ጥሪ 2018 ኣብ ዝገበሮ ቃለመጠይቕ እቲ ቀዲሙ ብማዕከናት ሓበሬትኡ ኣብ ጽላት ትምህርቲ ሃገርና ክቐርብ ዝጸነሐ ዝተጸባበቐ ፕሮፖጋንዳዊ ጸብጻባት ካብ ሓቂ ዝርሓቐ ምንባሩ ብዘየማትእ ቃላት ምስክርነቱ ሂቡ’ሎ፡፡

መሰረታ ዘይደልደለት ገዛ ዕድመ የብላን ጥራይ ዘይኮነስ ዋላ ንሓጺር ግዜ’ዉን ትኹን ንምንባራ ተመኒ ከምዘይኮነት ብዙሓት ብኣብነት ይገልጹ፡፡

ነዊሕ ዕድመን ንምንባራ ተመኒን ገዛ ንምስራሕ እንተተደልዩ ሞያዊ ዓቕሚ ሰብ፡ ጽሬቱ ዝተረጋገጸ ናውቲ ህንጻ፡ ቅርዑይ ምሕደራ ምህላዉ ዘይተርፍ ክኸውን ኣለዎ ዝብሉ ክኢላታት ስነምሕደራ ፡ ሃገር’ዉን ብኡ ልክዕ ደልዲላ ክትጎዓዝ እንተኾይና ሙሁር ሓይሊሰብ፡ ቅኑዕ ምሕደራ ብቑዕን ጽሩይን ናውቲ ክህሉ ሕቶን መልስን ዘድልዮ ከምዘይኮነ የስምርሉ፡፡

ዝተኸተሎ ፖሊሲ ትምህርቲ ውድቀት ከምዘጋጠሞ ዝተኣመነ ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ድማ ፡ ብሰንኪ’ዚ ጽላት ኢንዳስትሪ’ዉን ውጽኢት ኣልቦ ኮይኑ ምትራፉ ኣረጋጊጹ፡፡ ብመሰረት ትዕዝብቲ ብኩነታት ሃገርና ብደቂቕ ዝከታተሉ ወገናትና ጽላት ቱሪዝም’ዉን ሓደ ካብ ዘይዕውታት መደባት ጉጅለ ህግደፍ’ዩ፡፡

እቲ ምልካዊ ጉጅለ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት ንውሽጣዊ ጉዳያት ሃገር ጎስዩን ንህዝቢ ጨፍሊቑን ኣብ ልምዓታዊ ገስጋስ ይጎያ ንዘለዋ ሃገራት ከቆናጽብን ሰላምን ክዘርግን ግዚኡ ስለዘሕለፎ ካብቲ ጽላት ክርከብ ዝነበሮ ኣታዊ ባኺኑ ምትራፉ’ዮም እቶም ወገናት ዝገልጹ፡፡ ነዚ’ዉን ውልቀመላኺ ኢሳይያስ ኣብዚ ናይ 20 ጥሪ ቃለመሕትቱ ምስክርነቱ ሂቡሉ’ዩ፡፡

ኤርትራ ኣብ ቀይሕ ባሕሪ ዝነወሐ ገምግም ካብ ዝውንና ሃገራት ሓንቲ ኮይና ብሃብቲ ዓሳ’ዉን ደርማስ ዝበሃል ጸጋታት ዝተዓደለት’ያ፡፡ እቲ ሓቂ እዚ እንዳሃለወ ግና ንባዕላ ኣኺሉ ንካልኦት ክተርፍ ዝነበሮ ሃብቲ ብዘይ ፍረ ይባኽን ምህላዉን ፡ ነቑጣታት ምግፋፍ ዓሳ ዓንዩ ምህላዉን መላኺ ኢሳይያስ ክገልጽ ተሰሚዑ’ዩ፡፡

እቲ ውልቀመላኺ ኣብ ቃለመሕትቱ ካብ ደገ ዓሳ ንምግፋፍ ናብ ማያት ቀይሕ ባሕሪ ኤርትራ ዝመጹ ትካላት እንተኾኑ’ዉን ነቲ ጥረ ዓሳ ሒዞም ናብ ሃገሮም ዝምለሱ’ዮም ምባሉ ድማ ነቲ ቅድም ክብል ምልካዊ ጉጅለ ህግደፍ ንጸጋታት ሃገር ኣሕሊፉ ንባዕዲ ይዕድሎ’ሎ ዝብል ሓበሬታታት ዘራጉድ ምዃኑ ይገልጹ ናይ ዘለዉ ዜጋታት ቁጽሪ’ዉን ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ፡፡

እቲ ውልቀመላኺ ቅድሚ ሒደት ዓመታት ቁጠባ ኤርትራ ኣብ ዘሰክፍ ደረጃ ከምዝርከብ ገሊጹ ምንባሩ ዝዝከር’ዩ፡፡ እቲ ውልቀመላኺ ኣብቲ ናይ 20 ጥሪ ቃለመሕትቱ ኩለመዳዊ ጽላታት ሃገር ክትስኣሉ ዘይክእል ውድቀት ከምዘጋጠሞ ምጥቃሱ ደለይቲ ፍትሒ ንዓመታት ክብሉዎ ንዝጸንሑ ሓቂ ዝድርዕ ዝብሉ ኣካላት’ዉን ኣይተሳእነን፡፡

ከም ናይ ዝሓለፉ ዓመታት እናመሳመስና ምቕጻል ኣየዋጸኣናን ንዝብል ቃል እቲ ውልቀመላኺ’ዉን እቶም ዜጋታትና ካልእ ገጽ መደናገሪ ሽርሒ’ዩ ክብሉ’ዮም ዝገልጹዎ፡፡ ኣብ ትሕቲ ምሕደርኡ እዚ ኩሉ ውድቀት ስለዘጋጠመ ድማ ብቀንዱ ዝሕተተሉ ባዕሉ እቲ ውልቀመላኺ’ዩ በሃልቲ’ዮም፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here