ትንታነ ዜና 31-08-2017

0
319

ትንታነ ዜና 31-08-2017

 

ፈለማ ኣብ ድሮ ባሕቲ መስከረም መበል 56 ዓመት ምጅማር ብረታዊ ተጋድሎና ኮይንና ነዚ ትንታኔ ዜና ክነዳሉ ከለና፡ እንኳዕ ነዚ ክቡር ዕለት ብሰላም ኣብጽሓኩም ኣብጸሓና እናበልና፡ ዘለናዮ ወቕቲ ነቲ ደም ዘንባዓና ዘሎ ምልካዊ ምሕደራ ጉጅለ ህግደፍ ንምእላይ ድሉውነትና ክነረጋግጽ ኣለና ዝብል መልእኽቲ ክነሕልፍ ንደሊ፡፡

ሰላም ወሰናይ ክቡራትን ክቡራንን ሰማዕቲ ማሕበረሰባዊት ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታ ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ከመይ ቀኒኹም፡፡

ዕላማ ምጅማር ብረታዊ ቃልሲ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ 1961 ኣብ ልዕሊ ህዝብን ሃገርን ኤርትራ ተደሪዑ ዝነበረ ሕሱም ባዕዳዊ መግዛእቲ ሓንሳብን ንሓዋሩን ናብ መቓብር ንምውራድ’ዩ ነይሩ፡፡

እዚ ዕላማ ህዝባዊ መሰረት ስለዝነበሮ ድማ ብተሳትፎ መላእ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ 1991 ሽቶኡ ሃሪሙ’ዩ፡፡

ድሕሪ ምዝዛም ቃልሲ ንናጽነት፡ ሃገርና ብኩሎም መዳያታ ከመይ ቀጺላ፡ ህዝባ ኣብ ከመይ ኩነታት ’ሎ? ኣብ ኩሎም ጽላታት ንድሕሪት ዝጉተተሉ ዘሎ ምኽንያት እንታይ ይኸውን መፍትሒኡስ እንታይ ይኹን? ትንታኔ ዜናና እዚ ዕለት ክድህስሶ ክፍትን ’ዩ፡፡

———————————–////////////////////////——————————–

ኣብ ባሕቲ መስከረም 1961 ብሓምድ እድሪስ ዓዋተ ኣብ ጎቦ ኣዳል ዝተወለዐት ሽግ ድልያ ናጽነት ብ10ታት ኣሽሓት ደቂ ህዝቢ ስዓብቲ እናረኸበት ናብ ባርዕ ተቐይራ ብመስዋእቲ ልዕሊ 65 ሽሕ ሓርበኛታትናን ብስንክልና ካብ ሚኢቲ ሽሕ ዘይውሕዱ ሓርበኛታትን ኣብ 1991 ናጽነት ክውንት ክትከውን ገይራ’ያ፡፡ እንተኾነ ኣብ 1991 ክውንቲ ዝኾነት ናጽነት ኪንዮ መሬታዊ ናጽነት፡ ሓርነት ህዝቢ ክተጎናጽፍ ከይበቐዐት ተጨውያ ምትራፋ ኩሉ ፈታውን ጸላእን ዝተሰማማዓሉ ሓቂ ኮይኑ ይርከብ፡፡

ዝኾነ መስዋእቲ ክትከፍል ከለኻ መለሳ ናቱ እቲ ብድሕሬኻ ዝተርፍ ወገንካ ክጥዕም፡ ራህዋ ከስተማቕር፡ ቅኑዕ ዕላማኻ ኣብ መስመሩ ክቕጽል፡ ልምዓት ሃገር ክቃላጠፍ፡ ቅዋማዊት ሃገር ክትምስረት፡ ብዙሕነት ሰልፍታት ክህሉ፡ ሰብኣዊን ዲሞክራስያውን መሰል ህዝቢ ክሕሎ ካብ ምድላይ’ዩ፡፡

እንተኾነ እዚ ክውንነት ኣብ መሬት ኤርትራ ኣብ ዘመነ ስልጣን ኢሳይያስ ፈጺሙ ተራእዩ ከም ዘይፈልጥን ኢሳይያስን ስነሓሳቡን ክሳብ ዘለው ንብድሕሪ ሕጂ ’ውን ከም ዘይሕሰብን ደለይቲ ፍትሒ ዜጋታትና ይገልጹ፡፡

ኣብዚ ሕጂ እዋን ዘይስተማስል ክፋል ሕብረተሰብ ኤርትራ ከምዘየለ ዝሕብሩ እቶም ደለይቲ ለውጢ፡ ኩሎም ፍረታት ኣብራኸን ንስለ ሃገርን ህዝብን ዘወፈያ ስድራቤታት ከይተረፈ ኣብ ምስቁርቋር ኣትየን ኣቦታት ኣብራኾምን ሕቖኦምን ጎቢጡ ብሓዘን ኣምዑቶም ሓሪሮም ኣዴታት ብንብዓትን ቁዘማን ኣዒንተን ነቒሩ ደቂ ስውኣት ኣለኹልኩም ዝብሎም ወገን ስኢኖም የስተማስሉ ምህላዎም የነጽሩ፡፡

ብስውርን ብጋህድን ንህዝብና ደም ዘንብዕ ዘሎ መላኺ ኢሳይያስ ብደጊኡ ብጹእ ንምምሳል ማዕኸን ሕድሪ ሰማእታት ብዝብል ምስምስ ብስም እዞም ስድራቤታት ብኣሽሓት ዶላራት ዘዋህልል’ኳ እንተኾነ፡ ኣብ ዘይመልአ ዘይረብሓ ገንዘብ እናደርበየ ዳርጋ እቲ ዝእከብ ገንዘብ ኣብ ጉጅለኣዊ ማሕፉዳኡ ከም ዘእትዎ ስድራስውኣት ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ምስክርነቶም ሂቦም’ዮም፡፡

ህይወቶም በጃ ህዝቦም ክውፍዩ ናብ ሜዳ ዝወፈሩ ግን ድማ ብዕድል ክፋል ኣካላቶም ገቢሮም ዝኣተው ሓርበኛታት ስንኩላን ኵናት’ውን እንተኾኑ ናይ መጀመርታ ግዳያት ግፍዕታት ምልካዊ ኢሳይያስ ምዃኖም ’ዮም መዛግብቲ ታሪኽ ዝገልጹ፡፡

ብመሰረት እቶም ደለይቲ ለውጢ ዝሃብዎ ሓበሬታ ነቶም ኣብ እንግደዓኦም ጸይሮም ዓዲ ዘእተውዎ ሓርበኛታት መቓልስቱ ዘየናሕሰየ መላኺ ኢሳይያስ፡ ሕጂ ንህዝቢ ክድንግጽ ትጽቢት ከምዘይግበረሉ ዝተፈልጠ ነገር ’ዩ ይብሉ፡፡

ምልካዊ ህግደፍ ንህዝብን ሃገርን ክህቦ ካብ ዝነበሮ ቆላሕታ ርሒቑ ብኣንጻሩ ናጽነትና ምስ ዘይወሓጠሎም ጸረሰላም ሓይልታት ስለዝዓረኸ፡ እቶም ቀደሙ’ውን ምስ ደርጊ ሓቢሮም ንህዝብና ዘሳቕዩ ዝነበሩ ሕጂ’ውን ኣብ ሕቑፎኡ ይሕንቅቑ፡ ይዓጥቁን ይሰንቁን ኣለው፡፡

ብኣንጻሩ እቲ ወደባት ዜጋ ሃገሩ ብኩሉ መዳያ ምድራዊት ገሃነም ኮይናቶ በብ ዝረኸቦ ዕድል ሓዲጉዋ ክበታተን ይግደድ’ሎ፡፡

ጠንቂ ስደት ህዝቢ ኤርትራ ቁጠባዊ እዩ ንዝብል ምኽኒት ገለ ደገፍቲ ህግደፍ መልሲ ክህቡ ከለው ድማ እቶም ደለይቲ ለውጢ፡ ኤርትራ ብመሰረቱ ንስደት ዘገድድ ቁጠባዊ ጸገም የብላን፡ ናይ ስራሕ ዕድላት ብህግደፍ ስለ ዝተዓጸወ፡ ዓንዲ ሑቖ ሃገር ዝኾኑ መንእሰያትና ገደብ ኣብ ዘይብሉ ወተሃደራዊ ጊላነት ይበልዩ ስለ ዘለው፡ ነዚ ጸሊኦም ከኣ ይበታተኑ ምህላዎም ምኳኑ የነጽሩ፡፡

ብኩራት ቅዋም፡ ምንጋስ ዘይቅርዑይ ምሕደራ፡ ግህሰት ሰብኣውን ደሞክራሲያውን መሰል ዜጋታት ካብ ቀንዲ ምኽንያት ውድቀት ሃገርና’ዮም ብምባል ድማ፡ ነዞም ንመትከላት ዲሞክራሲ ካብ ሃገርና ኣርሒቖም፡ ንዕላማ ባሕቲ መስከረም ኣህሲሶም ንህዝቢ ሓመድ ድፋጭኡ ክሰቲ ዝገብሩ ዘለው ብልሽዋት ኣሰራርሓ ህግደፍ ምስ ሃንዳሲኦም ተኣልዮም ኣብ ቦትኦም ንህዝቢ እፎይታ ብዝፈጥር ምሕደራ ክንክኡ ናትና ዕዮ ገዛ’ዩ ነዚ ድማ መስዋእቲ ክንከፍለሉ ድሉዋት ክንከውን ይግባእ ይብሉ፡፡

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY