እዋናዊ ዛዕባ- ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ እንታይ ንምሃር?

0
191

ኤርትራውያን ካብ ኢትዮጵያ እንታይ ንምሃር?

ድሕሪ 1991 ኤርትራውያን ብመስዋእቲ ዜጋታትና ናጽነት ኣግሂድና፡፡ ኢትዮጵያውያን ድማ ካብ ኣረሜናዊ መግዛእቲ ተናጊፎም፡፡ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ጉዕዞ 30 ዓመታት ሰውራዊ ገድሊ ልዕሊ 65 ሽሕ ብሉጻት ደቂ’ዛ ሓላል መሬት በጃ ኮይኖም፡፡ ኢትዮጵያውን ኣብ  ጉዕዞ ናይ 17 ዓመታት መሪር ቃልሲ ልዕሊ 65 ሽሕ ዜጋታቶም በጃ ሓሊፎም፡፡

ናጽነት ኤርትራን ስርዓት ናይ ምቕያር ቃልሲ ህዝቢ ኢትዮጵያን ታሪኻዊ ምትእስሳር ኣለዎ ክልቲኦም ህዝቢ ንሓባራዊ ጸላኢ ንምድምሳስ ብሓባር መስዋእቲ ከፊሎም’ዮም፡፡ ኢትዮጵያውያን ኣብ ጎቦታት ሳሕል ምስ ኤርትራውያን መስዋእቲ ከፊሎም፡፡ ኣብ ሓደ ጉድጓድ ተቐቢሮም እዮም፡፡ ኤርትራውያን ምስ ኢትዮጵያውያን የሕዋቶም ኣንጻር ምድምሳስ ኣረሜናዊ ስርዓት ኣብ መሬት ኢትዮጵያ መስዋእቲ ከፊሎም፡፡ታሪኻዊ ዝምድና ህዝብታት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብደምን ኣዕጽምትን ኣሕዋት ህዝቢ ተፈሪሙ፡፡ ኣብ ወርቃዊ መዝገብ ታሪኽ ተሰኒዱ ንወለዶታት ክመሓላለፍ ብብርዒ ደም ተኸቲቡ፡፡ እዚ ንዝምድና ክልቲኡ ህዝቢ ዓቢ ዘይንቕነቕን ዘይሃስስን ሕላገት ታሪኽ ገዲፉ ሓሊፉ’ዩ፡፡

ድሕሪ ናጽነት ኤርትራ ወግዓዊ ናጽነታ ኣዊጃ ከም ሃገር ኣፍልጦ ረኺባ ኣብ ቀርኒ ኣፍሪቃ ሓድሽ ፖለቲካዊ ምዕራፍ ተኸፊቱ፡፡ ባህጊ ህዝቢ ኤርትራ ድሕረትን ድንቁርናን፡ ድኽነትን ጥምየትን ጽውጽዋይ ኮይኑ ሓድሽን ምዕብልትን ሃገር ንምህናጽ’ዩ ኔሩ፡፡ እቲ ጉዕዞ ምዕባለን ብልጽግናን ቅልጡፍ ክኸውን ትምቢት ኩሉ ኤርትራዊ ኔሩ፡፡ ብኵናት ዝዓነወን ዝተሃሰየን ቁጠባ ኣበራቢርካ፡ ፍትሓውን ዲሞክራሲያውን ስርዓት ተኺልካ፡ ማዕረ ተረባሕነት ኣረጋጊጽካ፡ ቁዋምን ህዝባዊ ምርጫን ውሕስነትን ጽላልን ጌርካ፡ ኩሉ ኤርትራዊ ኣብ ጉዳይ ሃገሩ በዓል ዋና ኮይኑ ብዛዕባ ዕብየታን መጻኢኣን ክዛተ፡ ኣማራጺ ሓሳብ ከቕርብ፡ ማዕርነት ብሄራት፡ ቋንቋ፡ ባህሊ፡ ልምድን ክብርታትን ዕዙዝ ቦታ ተዋሂብዎ ኤርትራዊ ብዜግነቱ ጥራይ ዘይኮነስ ብመንነቱ ክኾርዕ ሕልሚ ኤርትራውያን’ዩ ኔሩ፡፡

ኤርትራ ድሕሪ ናጽነት ዝዓነወ ቁጠባ’ያ ተረኪባ፡፡ ልዕለን ትሕተን ቅርጺ ባዲሙ’ዩ ኔሩ፡፡ ነዚ ዳግማይ ንምህናጽ ልዑል ሃገራዊ ኒሕን ወነን ይሓትት፡፡ ነዚ ዘፈጽም ቆራጽ ኣመራርሓ ይሓትት፡፡ ከም ሕማቕ ዕድል ኮይኑ ግን ኤርትራ ነዚ ኣይተዓደለትን፡፡

ኣብ ዝሓለፉ 27 ዓመታት ኢትዮጵያውያን ነቲ ባይታ ዝዘበጠ ቁጠብኦም ንምብርባር ኣብ ኢትዮጵያ ኣለዉ ምስ ዝብሃሉ ዓበይቲ ዓዲ፡ ምሁራት፡ መራሕቲ ሃይማኖት ፖለቲካውያን ሰልፍታትን ሲቪክ ማሕበራትን እንታይ ንግበር? ሃገር ካብዚ ድኽነት’ዚ ብኸመይ ነውጽአያ ናብ ዝብል ዘተ’ዮም ኣትዮም፡፡ ተዓዊቶሙሉ ክኣ፡፡ ቅድም ቀዳድም ፖለቲካዊ ኣሰላልፋና ክነመዓራር ይግባእ፡ ቅዋም ይተሓንጸጽ ሃገር ብቅዋም ትመሓደር ህዝቢ ዝመረጾ መሪሕነት ተረኪቡ ህዝቢ ዘሰከሞ ሕድሪ ይፈጽሞ ኣብ ዝብል ሓባራዊ ምርድዳእ በጺሖምን፡፡ እዚ ውሕሉልን ስልጡንን ኣተሓሳስባ ነታ ልዕሊ 86 ብሄርን ብሄረሰባትን ዘለዋ ሃገር ኩሎም ብሄራት ኢትዮጵያ ነናይ ገዛእ ርእሶም ቋንቋ፡ ባህሊ፡ ልምዲ ክብርታትን እምነታትን ስለዘለዎም እዚ መለለይ መንነቶም ኮይኑ ኣብ ትሕቲ ጽላል ኢትዮጵያ ተኸባቢሮምን ተሰንዮምን ክነብሩ እንተ ተፈቒድሎም ነዛ ኣስታት 100 ሚልዮን ህዝቢ ዘለዋ ሃገር ብሓዲድ ምዕባለ ሒዞማ ክውንጨፉ’ዮም ዝብል ኣምር ፖለቲካ ብፍላይ መንግስቲ ኢትዮጵያ ተዓዊቱሉ’ዩ፡፡

1000 ኪ/ሜትር ዘይመልእ ንወሓት ጽግርያ ቅጥራን ዘይነበራ ሃገር ሎሚ ልዕሊ 10 ሽሕ ኪ/ሜትር ኣብጺሓቶ ዘመናዊ ባቡር፡ ጸዓት ንፋስ ጂኦተርማል፡ ጸዓት ሓጽቢ ብዩኒቨርስታት ብወፍርታትን ሕርሻን ሎሚ እዛ ሃገር ንዓለም ክልተ ግዜ ዘዛረበት ኮይና ቁጠበኣ ብክልተ ዲጂት ክዓቢ ዘኽኣለት ኣብ ዓለምለኸ መድረኻት ተሰማዕነታ ንክብርኽ ኣኽኢልዋ’ሎ ፡፡

ዘይንዓቕ ለውጢ ዘመዝገበት ሃገር፡ ህዝቢ ኢትዮጵያ ኣብ መሪሕነቱ ዕግበት ኣይረኸበን፡፡ ሕቶታት ከልዕል ጀሚሩ ስእነት ምዕሩይ ምሕደራ ብልሽውና ከም ጠንቂ ዕብየት ኮይኑ ይሓልኽ ስለዘሎ መንግስቲ ህዝቢ ዘሰከሞ ሕድሪ ከተግብር ኣለዎ ዝብል ተቓውሞታት ብፍላይ ኣብዚ ዝሓለፈ ክልተ ዓመት ከስምዕ ጀሚሩ’ዩ፡፡

ውሕሉል መሪሕነት ኢትዮጵያ ንሕቶ ህዝቢ ጸማም እዝኒ ኣይሃበን ንውሽጡ ፈቲሹ ብፍላይ ገዛኢ ሰልፊ ኢህወደግ ካብ ላዕለዋይ ኣመራርሓ ጀሚሩ ነቲ ውሽጣዊ  ጸገማቱ ክፍትሽ ጌርዎ’ዩ፡፡

ድሕሪ መስዋእቲ ቀዳማይ ሚኒስቴር ኢትዮጵያ ነበር መለስ ዜናዊ ሰለማዊ ስግግር ስልጣን ተኻይዱ ቀዳማይ ሚኒስቴር ሃይለማርያም ደሳለኝ በትረ ስልጣን ምስ ተረከበ ሕቶ ህዝቢ ደፊኡ ስለዝመጸ ቀዳማይ ሚኒስቴር ሃይለማርያም ብሰናይ ፍቓዱ ስልጣኑ ከረክብ ሓቲቱ፡፡ ተቐባልነት ረኺቡ ድማ፡፡ ታሪኻዊት ዕለት 2 ሚያዝያ 2018 ብዶክተር ኣብይ ኣሕመድ ስልጣን ቀዳማይ ሚኒስተር ተተኪኡ፡፡

ካብዚ ኤርትራውያን እንታይ ንምሃር? ኤርትራ ኣብ ሕሉፍ 27 ዓመታት ንድሕሪት ከም ሽንቲ ግመል ተጎቲታ፡ ብዘይ ቅዋምን ህዝባዊ ምርጫን ልዕሊ ርብዒ ክፍለ ዘመን ብከንቱ ሓሊፉ፡፡ ስልጣን ብሓደ ውልቀመላኺ ተባሒቱ፡፡ ሳዕቤኑ ብርሰት ስደትን ምብትታንን ኮይኑ፡፡

ኢትዮጵያ ዕብየታ ብተግባር እናረጋገጸት ንቅድሚት እናተወንጨፈት ህዝቢ ብመሪሕነት ኣይዓገብናሉን ዝብል ሕቶ ብምልዓሉ ሕቶታት ህዝቢ ክምልስ ብዝኽእል /ለውጥታት/ ክሳብ መሪሕነት ምቅይያርን በጺሑ፡፡ ካብዚ ውሕሉል መሪሕነት ኤርትራውያን ክንምሃረሉ ይግባእ፡፡

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here