ዝርዝር ዜና 12-07-2018

0
195

መስርሕ ሰላም ኤርትራን ኢትዮጵያን ነቲ ዘባኣሰ ሕቶ ብግቡእ ፈቲሑ ነባሪ ሰላም ከምጽእ ይኽእል ዩ ኣብ ዝብል ግምት ዕቃበታት ከምዘለዎም ገለ ገዳይም ተጋደልቲ ገሊጾም፡፡

ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣብዚ ቀረባ መዓልታት ዝረአ ዘሎ መስርሕ ሰላም ብወገን ቀዳማይ ሚኒስተር ኢትዮጵያ ዝግበር ዘሎ ተበግሶን ጻዕርን ዝነኣደ ሓላፊ ትረዥሪ ኤርትራ ነበርን ምስ ደለይቲ ፍትሒ ሓቢሩ ዝቃለስ ዘሎን ኣቶ ክብሮም ዳፍላ፡ እዚ መስርሕ ሰላም ግን ነቲ መጀመርታ ዘበኣሰ ሕቶ ብግቡእ ፈቲሑ ነባሪ ሰላም ከምጽእ ይኽእል’ዶ ኣብ ዝብል ግምት ግን ዕቃበታት ከምዘለዎ ገሊጹ፡፡

እቶም ኣብ ፍቕሪ ዝነበሩ ክልተ ስርዓታት ብሓፈሻ እቶም 2 መራሕቲ ድማ ብፍላይ ስለምንታይ ናብ ኵናት ኣትዮም እንታይ’ዩ ኣባኢስዎም ንዝብል ሕቶ ብዝግባእ ዘይምልስ ብምዃኑ በዞም 2 መራሕቲ ተታሒዙ ዘሎ ኣጀንዳ እንታይ ምዃኑ ንምፍትሑ ሕልኽልኽ ዝብለ ከምዝኾነ’ዉን ኣረዲኡ፡፡

ብወገን ኢትዮጵያ ዝፍረም ውዕል ሕጋዊ ጸገም ከምዘይብሉ ዝገለጸ ክብሮም ደፍላ ብወገን ኤርትራ ግን እቲ መስርሕ ሕጋውነት ዝጎደሎ ምዃኑ ይጠቅስ፡ ኣብቲ ብ1997 ብሃገራዊ ባይቶ ብወግዒ ዝጸደቐ ቅዋም ንዝኾነ ዝግበር ኣህጉራዊ ውዕል ፡ ሃገራዊ ባይቶ ከምዝውስን ብምግላጽ

የማነ ጊላጋብር ዝተባህለ ካልእ ዜጋ ብወገኑ፡ እቲ ብኤርትራ ዝግበር ዘሎ መስርሕ ሰላም ህዝቢ ዘየሳተፈ ብምዃኑ እቲ ዝግበር ስምምዓት ናበይ ከምዝምዕብል ፍሉጥ ከምዘይኮነ ዝገለጸ ኮይኑ፡ ኣብ ኤርትራ ንቡር ስርሑ ዘካይድ ሃገራዊ ባይቶ ስለዘየለ እቲ ፈጻሚ ሽማግለ ዝበሃል’ዉን ተኣኪቡ ርኢናዮ ስለዘይንፈልጥ ሓደ ሕጋዊ መሪሕነት ይትግብር’ሎ ንምባል ከቢድ ከምዝኾነ ስክፍትኡ ይግለጽ፡፡

ህዝቢ ኤርትራ ብዙሕ ዓመታት ዝሓቶ ዝነበረ ሕቶ ጉዳይ ዶብ  ከምምኽንያት ክወሃበሉ ከምዝጸንሐን ሕጂ ብተደጋጋሚ ዝግለጽ ዘሎ ግን እቲ ጸገም ንሱ ከምዘይነበረን  ይግለጽ ከምዘሎ ብምሕባር ድማ፡ ኣብ ኤርትራ ነባሪ ሰላም ክፍጠር እንተኾይኑ ብምኽንያት ኩነታት ኣይ ኵናት ኣይሰላም ደው ኢሉ ዘሎ ትግባረ ቅዋም፡ ምፍታሕ እሱራት ፖለቲካን ሃይማኖትን፡ ገደብ ግዜ ሃገራዊ ኣግልግሎትን፡ ምቋም ሃገራዊ ባይቶን ዝኣመሰሉ ጉዳያት ክትግበሩ ዕድል ምስ ዝኽፈት ጥራይ ከምዝኾነ ኣብሪሁ፡፡

ምሁር ታሪኽ ዶ/ር ዓወት ተወልደብርሃን ከኣ መንግስቲ ኤርትራ ምስ መንግስታት ንኽዛተ ዘኽእል ቡቑዕ ውክልና ኣለዋ ኢሉ ከምዘይኣምንን እቲ ጉዳይ ቀጻሊ ብዙሕ ስራሕ ከምዝጠልብን ይእንፍት

ኣብ መንጎ ኤርትራን ኢትዮጵያ ተጀሚሩ ዘሎ መስርሕ ሰላም ጽቡቕ’ኳ እንተኾነ ውሽጣዊ ሰላም ህዝቢ ኤርትራ ዘይተዋሕሰ ብምዃኑ ግን ብዙሓት ዜጋታት ኣብ ስግኣት ሸሚሞዎም ኣሎ፡፡

————————————//////////////////////—————————

ሓሙስ 12/07/2018

መንግስቲ ኤርትራ ምስ መንግስታት ንኽዛተ ኮነ ክረዳዳእ ብቑዕ ውክልና የብሉን ክብል ሓደ  ኤርትራዊ ምሁር ገሊጹ።

ኤርትራ ኢትዮጵያ ብመራሕተን ተወኪለነ ዘተ ሰላም ካብ ዝጀምራ ሰሙናት ኣሕለፈን ኣለዋ ዝበለ ሙሁር ታሪኽ ዶ/ር ዓወት ተወልደ ብርሃን መንግስቲ ኤርትራ ምስ መንግስታት ንኽዘተ ዘኽእል ብቑዕ ውክልና ኣለዋ ኢላ ኣይአምንን ክብል ምስ BBC ትግርኛ ኣብ ዝገበሮ ዕላል ገሊጹ።

እሱ፡ እቶም ናጽነት ዘምጹኡ ወለዶ፡ ሎሚ ኣብ ኤርትራ፡ ገሊኦም ብፖለቲካዊ ፍልልይ ተኣሲሮም፡ ገሊኦም፡ ዝሞቱን ካብ ሃገር ዝወጹኡ’ዮም ድሕሪ ምባል እዚ ናይ ሓደ ስርዓት ንሓድሽ ወለዶ ዘንጸባርቅን ዝውክል ስለዘይኮነ ምስ መንግስቲ ኢትዮጵያ ኮነ ካልኦት መንግስታት መላፍንቲ ክኸውን ኣይክእልን ኢሉ። ኤርትራውያን ክምልስዎምን ዕልባት ክገብርሉን ብምሕባር።

ዶ/ር ዓወት ብተወሳኺ፡ ውሽጣዊ ጉዳያትና ብብቅዓት ከይተመለሱ ከለው ተብተብ ኢልካ ናይሰላም ስምምዓት ምፍርራም ነባሪ ሰላም ከረጋግጽ ከምዘይክእል’ውን ኣነጺሩ።

ኣብ መወዳእታ፡ እዚ ተጀሚሩ ዘሎ ናይ ሰላም ሃዋሃው ቀልጢፉ ዕልባት ክረክብ ድሌት ከምዘለዎ ብምግላጽ ብዙሓት ክማልኡ ዘለዎም ነገራት ሰለዘለው ህድእ ኢልና ከነሰላስልን ኣብ ዶባት ዘለው ኣህዛብ ቀዳምነት ክዘራረቡ ከምዘለዎምን ብተወሳኺ ኣተሓሳሲቡ።

———————————–////////////————————

 ሓሙስ 12/07/2018

ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ ማዕቀብ ጽኑዕ ከም    ዘይነበረ ተገሊጹ።

ህግደፍ ብሰንኪ ዝተኸተሎ ቀይዲ በተኻዊ ኣካይዳ ኣብ ልዕሊኡ ናይ ገንዘብን መገሻን እገዳታት ከምዝተገብረ ዝፍለጥ ኮይኑ እዚ ግን ኣብ ተግባር ብዙሕ ብዘይ ምርኣዩ እቲ ኣብ ልዕሊ ኤርትራ ተነቢሩ ዝጸንሐ ማዕቀብ ተሪር ክኸውን ከም ዘየኽኣሎ ተንታኒ ዞባዊ ፖለቲካ ዓብዱራሕማ ሰይድ ይገልጽ፡ ዝተኣገደ ገንዘብ ከምዘየለን ኤርትራን’ውን ናይ ምግዛእ ዓቅማ ድሩት ከም ዝነበረ ብምግላጽ።

ብመሰረት’ቲ ኣብ ቢቢሲ ዝተዘርገሐ ሓበሬታ ኣብ የመን ዝተኸሰተ ምትሕብባር ሃገራት ወሸመጥ ዓረብ ኤርትራ ዋና ናይቲ ዝተወደበ ሓይሊ መዋፈሪት ክትከውን ከላ፡ ውድብ ሕቡራት ሃገራት ዕላማ እቲ ማዕቀብ ኣልዒሉ ክኸልክል ዘይመኸኣሉ ኣስናን ዘይነበሮ ማዕቀብ ክበሃል ከም ዝከኣል’ውን ኣብሪሁ።

ቤት ምኽሪ ጸጥታ ውድብ ሕቡራት ሃገራት መርማሪ ኮምሽን እቲ ውድብ ኣብ ዓመተ 2009 መንግስቲ ኤርትራ ንኣልሸባብ ይድግፍዩ ዝብል ሰፊሕ ጸብጻብ ድሕሪ ምቅራቡ ኣብ ኤርትራ ልዕሊ 3 ግዜ ዝኸደ ማዕቀብ ከምዝተነብረ ይፍለጥ።

——————————-///////////////———————–

ሓሙስ 12/07/2018

ኤርትራውያን ኣብዛ ተፈጢራ ዘላ ሰላም ሙዑሩይ ምሕደራ ንክንፈጥር ዜግነታዊ ሓላፍነትና ክነዋጻእ ከም ዝግባእ ተገሊጹ።

ኣብዚ ኣዋርሕ’ዚ ዝስማዕ ዘሎ ንፋስ ሰላም ንውጽዕ ህዝቢ ኤርትራ ተስፋ ዘሰንቅ ኮይኑ ኣሎ  ኤርትራውያን ድማ ኣብዛ ተፈጢራ ዘላ ሰላም ምዕሩይ ምሕደራ ንክፍጠር ዜግነታዊ ሓላፍነት ክንዋጻእ ኣለና ክብሉ ዜጋታትና ሓቢሮም።

ሰላም መሰረት ኩሉ ስለዝኾነት ብዙሕ መስዋእቲ ተኸፊልላ’ዩ ዝበሉ እቶም ዜጋታት ከምቲ ንሰላም መስዋእቲ ዝተኸፈለላ ድማ፡ ወጽዓና ዘብቀዐሉን ሓድሽ ምዕራፍ ንምክፋት ሙዑሩይ ምሕደራ ንምፍጣር ከንተግህ ከም ዝግባእ ኣተሓሳሲቦም።

ብተበግሶ መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝተጀመረ ጉዕዞ ሰላም፡ ተስፋ ህዝቢ ዘለምልምን  እቲ ኣይ ሰላም ኣይኲናት  ኩነታት ዘብቀዐሉን ሕውነት ክልቲኡ ህዝቢ ናብ ንቡር ዝመልስ ኩነታት ናተፈጠረ’ዩ ዘሎ ስለዝኾነ ድማ ኩለህና ኤርትራውያን መዝሙር ሰላም ናዘመርና ሓድሽ ምዕራፍ ክንከፍት ይግባእ ክብሉውን ተላብዮም።

———————————/////////////////————————

ሓሙስ 12/07/2018

ሓደ ካብ መራሕቲ ተቓወምቲ ሱዳን ምዃኑ ዝንገረሉ ማሊክ ኣጋር ብመስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳንን፡ ዕርቂ ኤርትራን ኢትዮጵያን ኣዝዩ ከምዝተሓጎሰ ገሊጹ፡፡

መራሒ ምንቅስቓስ ሓርነት ህዝቢ ሰሜን ሱዳን ማሊክ ኣጋር፡ ኣብ መስርሕ ሰላም ደቡብ ሱዳን ይርከብ ብዘሎ ኣድማዒ ውጽኢትን ኣብ ሞንጎ ክልተ ጎረባብቲ ሃገራት ኤርትራን ኢትዮጵያን ብዘብቅዐ ኵናትን ኣዝዩ ባህ ከምዝበሎ ኣብ ዘውጽኦ መግለጺ ምሕባሩ ሱዳን ትሪቡን ኣብ ዝዘርገሖ ዜና ኣፍሊጡ፡፡

እቲ መራሒ ተቓዋሚ ጉጅለ ኣብ መግለጺኡ ፡ ኣብ ጉዳይ ምዕራፍ ምሕደራ ጸጥታ ኣድሂቡ ብወገን ኣውራ ተቐናቐንቲ ደቡብ ሱዳን ዝተገበረ ስምምዕነት፡ ኣብታ ሃገር ንኣስታት 5 ዓመታት ዝቐጸለ ሕድሕድ ኵናት፡ ፖለቲካዊ መፍትሒ ናብ ዝረኸብሉ መገዲ የምርሕ ምህላዉ ዘመላኽት’ዩ ክብል ኣነጺሩ፡፡ ኣብ ደቡብ ሱዳን ሕድሕድ ኵናት ንሓዋሩ ደው ንምባሉ ኣብ ዝግበር ጻዕሪ ሓገዙ ክገብር ምዃኑ ብምሕባር፡፡

ማሊክ ኣጋር፡ መራሕቲ ኤርትራን ኢትዮጵያን ንዝወሰድዎ ተባዕ ስጉምቲ ሰላም ዘለዎ ናእዳ ዝገለጸ ኮይኑ፡ እቲ ዝወሰድዎ ውሳኔ ድማ ኣብ ረብሓ ክልቲኡ ህዝብታት ዝለዓለ ግደ ኣለዎ ኢሉ፡፡

ምንቅስቓስ ሓርነት ህዝቢ ሰሜን ሱዳን፡ ብሓራካት ኣልሻዕቢ ሊ ታሕሪር ኣል ሱዳን ኣል ሻማል ዝፍለጥ ኣንጻር መንግስቲ ዑመር ሓሰን ኣልበሽር ዝቃለስ ዕጡቕ ሚልሻ ዝወነነ ሰልፊ’ዩ፡፡

————————————-//////////////////////————————–

ሓሙስ 12/07/2018

ኬንያ ኣብ ስዊዘርላንድ ብመገዲ ብልሽውና ዝተኸዘነ ገንዘባ ንክትመልሶ ምስ መንግስቲ እታ ሃገር ተሰማሚዓ።

ኣብ ኬንያ ዝመደበራ ካፒታል ኤፍ ኤም ኣብ ዝዘርጋሓቶ ሓበሬታ ፕረዚደንት ኬንያ ኡሁሩ ኬንያታ ምስ መዘንኡ ፕረዚደንት ስዊዘርላንድ ኤሊየን ቤሴይት ኣብ ቤት ጽሕፈቱ ኣብ ዘካየዶ ዘተ ካብ ሃገሩ ተዘሪፉ ኣብ ባንኪ ስዊዝ ተኸዚኑ ዘሎ ገንዘብ ንክምለስ ኣብ ምርድዳእ ከምዝበጽሑ ተፈሊጡ።

ፕረዚደንት ስዊዘርላንድ ን2 መዓልታት ዝጸንሐ ዕላዊ ዑደት ስራሕ ኬንያ ኣብ ዝገበረሉ እዋን’ዩ ብመገዲ ብልሽውና ንዝተኸዘነ ሃብቲ ኬንያ ንክምለስ ኣብ ስምምዕ ዝበጽሐ።

ፕሬዚደንት ኡሁሩ ኬንያታ ንመበል 2 ጊዜ ኣብ ዝተሳተፈሉ መስርሕ ጎስጓስ ምርጫ ኣውራ ኣጀንድኡ ጌሩ ዝንቀሳቀስሉ ዝነበረ ኣጀንዳ ኣንጻር ብልሽውና ዝገብሮ ቃልሲ ምንባሩ ይፍለጥ።

መንግስቲ ናይጀርያ ኣብ ዘመነ ስልጣን ሳኒ ኣባቻ ዝተሰረቐ ልዕሊ ሓደ ቢልዮን ዶላር ምስ መንግስቲ ስዊዘርላንድ ብምስምማዕ ከምልሶ እንከሎ ሓድሽ ፕረዚደንት ዚምባቡዌ ኤመርሰን ምናንጋግዋ’ውን ብተመሳሳሊ መገዲ ቢልዮናት ዶላራት  ናብ ሃገሩ ኣምልሱ ምህላው ይንገር ።

———————————-//////////////———————–

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here