ትንታነ ዜና 12-01-2017

0
974

ሓያልነትን ድልዳለን ኩለ መዳይ ሓንቲ ሃገር ብዘቤታውን ደጋውን ረቛሒታት ክጽሎን ክምርኮስን ዝተለመደ ኩነት’ዩ። ሓንቲ ሃገር ውጽኢት ግኡዝ ነገራት ነቲ ግኡዝ ናብ ረብሓኡ ዘውዕል ህዝብን ምዃና’ውን ተፈጥሮኣዊ ሕጊ’ዩ። ነዚ ድማ ብውሕሉል ኣገባብ ዘመሓድር ኣካል ወይ መንግስቲ ክህሉ ኣገዳሲ ይኸውን።

መንግስቲ ማለት ካብ ህዝቢ ብህዝቢ ንህዝቢ እንተኾይኑ ውጽኢቱ ሰላም፡ ዕብየትን ዲሞክራሲያዊን ምሕደራ ኣንጊሱ ምቹእ ባይታ ኣንጺፉ ድልድልቲ ሃገር ከም እትፍጠር’ውን ሓያሎ ፖለቲከኛታት ጽሒፎምሉ’ዮም።

ብዘይ ምርጫ ህዝቢ ናብ ስልጣን ዝደየበ ሓይሊ ግን ልክዕ ከም ኳና እናፈረሰ ሃገር ለኪሙ ከም ዝጠፍእ ህሉው ኩነታት ሃገርና ምስክር ኮይኑ’ሎ።

ኣብ ውሽጢ እዘን ዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ጥራሕ ክልተ ዲፕሎማሰኛታት ውልቀ መላኺ ኢሳይያስ ነቲ ስርዓት ራሕሪሖም ኣብ ኣሜሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ምሕታቶም ተፈሊጡ’ሎ።

ሰሙናዊ ትሕዝቶ ትንታኔ ዜና ሓሙስ 12 ጥሪ 2017 ድማ ኣብዚ ጉዳይ ክትንትን ሓሪናዮ ኣሎና።

ንሕና ከም ህዝቢ ኣህጉራዊ ተጻብኦ ተፈልዩና ዘይንፈልጥ ህዝቢ ኢና፡ ንሕና ኮ ፍሉያት ኢና፡ ኩሉ ግዜ ንዘጋጥመና ደጋዊ ተጻብኦታት እናመከትና፡ ዘይከም ካልኦት ኢድና ከይሃብና ውሕስነት መግብና ነረጋግጽ ኣለና፡ ንሕና ከም ካልኦት ንህዝብና ወጺዕና ካልኦት ንክጥዕመን ኣይንሰርሕን፡ ኣብ ዕዳ ኣቲና ርሻናት ካብ ምስራሕ፡ ካብ ዕዳ ነጺህና ኣብ ዝሰራሕናዮ ኣጉዶ ምንባር ይሕሸና ወዘተ ….. መላኺ ጉጅለ ኢሳይያስ ብትዕቢት ተወጢሩ ቀልቢ ህዝቢ ክጥምዝዝ ካብ ዝጥቀመሎም ባዶ ፕሮፖጋንዳታት’ዮም።

እዞም ብትምክሕቲ ዝጠልቀዩ ኣባህላታት ንዝተወሰነ ግዜ ንህዝቢ ብገርሁ ኣዳናጊሮም ንህግደፋውያን ድማ ብጉርሖም መናዊሒ ዕምሮም ብምዃን ሓጊዞም’ዮም።

መላኺ ኢሳይያስ ቅድሚ ነጽነት ኣብ በረኻታት ዝለመዶ መን ከማይ ዝብል ዕቡይ ኣተሓሳስባ ድሕሪ ናጽነት’ውን ካብ ውሽጢ ሃገር ሓሊፉ ጎብለል ዞባናን ኣህጉርናን ክኸውን ሃርጎፍጎፍ ክብል ዝተራእየ ኮይኑ እናሓለፈ ምስ ኩለን ጎረባብቲ ምንዳፉ ድማ መግለጺ ናቱ’ዩ።

ከም ኣገላልጻ ሙሁራት ዜጋታትና ህግደፍ ንህዝቢ ኣደንቍርካ፡ ንመንእስያት ኣልሚስካ፡ ዝበልኩኹም ጥራይ ግበሩ፡ ኣብ ህይወትኩም መሰል የብልኩምን፡ ገባሪ ሓዳጊኹም ኣነ ባዕለይ’የ ዝብል ኣተሓሳስባ ኣብ ውሽጡ ገይሩ ብተግባር’ውን ሰሪሕሉ’ዩ።

እዚ ጉጅለ ህዝቢ ኤርትራ ንዘለዎ ፍቕሪ ሃገር መዝሚዙ ቀዲሙ ነገር ብምጽሕታር ተቐዳዲሙ ከኣ ተወሪረ እናበለ ንስምዒት ህዝቢ ኣለዓዒሉ ብዕላማ ኣብ ዝወለዖ ኲናት ንማእለያ ኣልቦ መንእሰያት ኣህሊቑ ከይኣክል፡ ንሃገር ካብ ዞባና፡ ኣህጉርናን ዓለምናን ክትንጸል ብምግባር ኣብ ናይ በይና ደሴት ተነጽሎ ክትነብር ፈሪዱዋ’ዩ።

እዚ ተነጽሎ ንመላኺ ኢሳይያስ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ኣሎ ዘበሃል በደላት ከውርድ ሓጊዙዎ’ዩ። ብተናኻሲ ባህርያቱ ዳርጋ መስኩለን ሃገራት ዓለምና ተናኺሱ ዲፕሎሚሲያዊ ርክባቱ በቲኹ ኣይፋል ትጋገ ኣለኻ ካብ ዝብልኦ ዞባዊ፡ ኣህጉራውን ዓለማውን ውድባት ኣንሳሒቡ፡ ኣብ ውሽጢ ሃገር ንህዝቢ ክድህኽ ሰሪሑሉ’ዩ።

ከም ሳዕቤኑ ድማ ህዝቢ ኤርትራ በብዝረኸቦ ዕድል ናብ ስደት ክውሕዝ ይረኣ ኣሎ። እቲ ዝግበር ስደት ካብ ትሕቲ ዕድመ ህጻናት ክሳብ ምርኩስ ዝሓዙ ሽማግለታትን ላዕለዎት ሰበ ስልጣን እቲ  መላኺን ዝተሓወሱዎ ብምዃኑ ሃገር ናበይ ነጻ ትኸይድ ኣላ ንዝብል ሕቶ ዝምልስ ዓቕሚ ክህሉወና ኣብ እንጥለበሉ ግዜ በጺሕና ኣለና።

ኣብ ውሽጢ ዝሓለፉ ክልተ ሰሙናት ክልተ ላዕለዎት ዲፕሎማሰኛታት ነቲ ምልካዊ ጉጅለ ራሕሪሖም ኣብ ኣሜሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ምሕታቶም ፖለቲካዊ ክሳራ እቲ ጉጅለ ኣብ ዝለዓለ ጥርዙ በጺሑ ምህላው ጉሉሕ መርኣያ’ዩ።

እዞም ንዘይ ቅርዑይ ምሕደራ መላኺ ኢሳይያስ ብምቅዋም ኣብ ኣሜሪካ ፖለቲካዊ ዑቕባ ሓቲቶም ዘለው ዲፕሎማሰኛታት እቲ ሓደ ኣብቲ መንበሪኡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ኢትዮጵያ ዝገበረ ኣፍሪቃዊ ሕብረት በዓልስልጣን ቁጠባዊ ምትሕግጋዝን ሓላፊ ፋይናንስን ምምሕዳርን ዝነበረ ኣሎርድ ኣስገዶም ክከውን ከሎ፡ ኣብ ጁቡቲ እንኮ ወኪል ህግደፍ ኮይኑ ካብ 2008 ጀሚሩ ከገልግል ዘጸንሓ ኣቶ ዑመር ስርማዕ ድማ እቲ ካልኣይ’ዩ።

እዞም ክልተ ላዕለዎት ዲፕሎማሰኛታት ኣብ ተመሳሳሊ እዋን ብዘይዝኾነ ምኽንያት ናብ ኣስመራ ብህግደፍ ተጸዊዖም ዝነበሩ ኮይኖም ኣቶ ኣሎርድ ኣስገዶም ካብ ኣዲስ ኣበባ ምስ ሓላፊኡ ብዱባይ ኣቢሉ እናተጓዕዘ እንከሎ ካብ ዱባይ ኣምሊጡ ኣብ ኣሜሪካ ዑቕባ ክሓትት እንከሎ ኣቶ ዑመር ስርማዕ ድማ ብቀጥታ ካብ ጁቡቲ ፖለቲካዊ ዑቕባ ክወሃቦ ናብ ኣሜሪካ ሕቶ ዘቕረበ’ዩ።

እዞም ዲፕሎማሰኛታት ውልቀ መላኺ ጉጅለ ህግደፍ ተኣምራዊ ልምዓታዊ ስራሕቲ ይዓምም ከም ዘሎ ኣምሲሉ ብትዕቢት ይገልጽ ኣብ ዘለወሉ ግዜ ፖለቲካዊ ዑቕባ ምሕታቶም እምበኣር ንኣምዑት ህግደፍ ዘቃጸለ፡ ንባዶ ፕሮፖጋንዳ ኢሳይያስ ዝኸሸሕ ፍጻሜ ኮይኑ’ሎ።

እቶም ዲፕሎማሰኛታት ንምልካዊ ህግደፍ ራሕሪሖም ዑቕባ ምሕታቶም ብማዕኸናት ዜና ምቅልሑ ስዒቡ ዜጋታት ኣብ ዝለኣኹልና ሓበሬታ፡ ምልካዊ ህግደፍ ኣብ ባይታ ንዘየለን ዘይጭበጥን ሓበሬታ ክብትን ዝተለመደ ምዃኑ ብምጥቃስ፡ እዞም ዲፕሎማት ዝወስዱዎ ስጉምቲ ልክዕ ምዃኑ ገሊጾም።

ከምዚ ዓይነት ምሕታት ዑቕባ ዲፕሎማሰኛታት ንዓና ሓድሽ ኣይኮነን ገና ብዝበኣሰ መልክዑ ምቕጻሉ’ውን ዘይተርፍ’ዩ ብምባል ድማ ሃገር ጨሪሳ ከይፈረሰት ዜግነታዊ ግቡእና ክንዋጻእ ኣለና ክብሉ ኣተሓሳሲቦም።

 

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY