ትንታነ ዜና 01-09-2016

0
930

[audioplayer file=”http://sallina.com///audio/Tintane-Zena /Tintane zena- 01-09-2016.mp3″]

ሓሙስ 01/መስከረም 2016

ህዝቢ ኤርትራ ንዝተነፈጎ ናጽነት ሓርነትን ንምምላስ ቀዳመይቲ ጥይት ኣንጻር ባዕዳውያን ገዛእቲ ዝቶኮሰላ ባሕቲ መስከረም ንመበል 55 ዓመት ንዝክር ኣለና።

ሰላም ክቡራትን ክቡራንን ተኸታተልቲ ማሕበረሰባዊት ሬድዮ ድምጺ ወጋሕታን መርበብ ሓበሬታ ወጋሕታ ሳሊናን ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜና ከመይ ቀኒኹም።

ኣብ ናይ ሎሚ ሰሙናዊ መደብ ትንታኔ ዜናና ን30 ዓመታት ከርተት ኢሉ መገለጺ ኣልቦ መስዋእትን ስንክልናን ከፊሉ ንባዕዳወያን ገዛእቲ ዘባረረ ህዝቢ ኤርትራ ኣብ ዝሓለፉ 25 ዓመታት መሬታዊ ናጽነት እንታይ ብድሆታት ኣጋጢሙዎ፡ጠንቂ ብድሆታቱ መን’ዩ፡ ካብ ዘጋጠሙዎ ብድሆታት ንምንጋፍ’ከ እንታይ ክገብር’ሎዎ? ክንድህስስ መሪጽና’ለና ክሳብ ፍጻመ ተሕዝቶና ምሳና ኩኑ።

ኣብ ባሕሪ መስከረም 1961 ሓርበኛ ሓምድ እድሪስ ዓዋተ ኣብ ጎቦ ኣዳል ፈላመይቲ ጥይት ኣንጻር ባዕዳዊ መግዛእቲ ክትኩስ ከሎ ኣብ ልዕሊ ህዝቢ ኤርትራ ተጻዒኑ ዝነበረ ኣርዑት ድንቁርናን ጭቆናን ንምእላይ ዕላማ ዝገበረ ምንባሩ መዛግብቲ ታሪኽ ይገልጹ።

ሓርበኛ ዓዋተ ነታ ፈላመይቲ ጥይት ሓደ ኢሉ ክትኩሳ ከሎ ኣሰሩ ስዒቦም ንዕላማ ምድላይ ናጽነት ኣብሽቶኡ ዘብጽሑ 10ታት ኣሽሓት ደቂ ህዝቢ ከም ዝስዕቡዎ ልዑል እምነት ከም ዝነበሮ’ውን ነቶም መዛግብቲ ገንጺልና ምርኣይ ከም እንኽእል መሁራት ዜጋታትና ይገልጹ።

ከም እምነት ሓርበኛ ዓዋተን ብጾቱን ድማ ብሓንቲ ብረት ዝጀመረ ሰውራ ኤርትራ ቁስሊ ህዝቦም ብዘሕምሞም መንእሰያት ማዕበላዊ ድጋፍ ረኺቡ ኣብ ዓመተ 1991 ንመግዛእታዊ ሓይሊ ጸሪጉ ንሃገር ናጻ ኣውጺኡዋ’ዩ።

ኣብ ዓመተ 1991 ዝተረጋገጸት ናጽነት ግን ድሕሪኡ ኣብ ልዕሊ እቲ ሃገር ዝብላ ዝነበረ ህዝቢ እንታይ ረብሓ ኣምጺኣ? ሕቶ ብዙሓት ኮይኑ እንትርፎ ካብቲ ዝነበረ ባዕዳዊ መግዛእቲ ዝብእስ በደል ዝተረኽበ ጥብ ዝብል ረብሓ ከም ዘየለ ብዙሓት ዜጋታት ይሰማምዑ።

ህዝቢ ኤርትራ ካብ ባሕቲ መስከረም 1961 ጀሚሩ ንዓመታት ዝተሰውአን ዝሰንከለን፡ ህዝባዊ መንግስቲ ክተክል፡ ክመርጽ፡ ልዕለ ኩሎም ሕግታት ዝኾነ ቅዋም ክህሉዎ፡ ካብ ናብን ጫፋት ሃገሩን ወጻኢን ብዘይ ገደብ ክመላለስ፡ ዝደለዮ ሃይማኖት ክኽተል፡ ዝመስሎ ሓሳብ ብናጽነት ክገልጽን ባዕዳውያን ገዛእቲ ኣብ ልዕሊኡ የውርዱዎ ካብ ዝነበሩ ግፍዕታት ከምልጥ ፈቐዶ ሃገራት ተበታቲኑ ዝነበረ ዜጋ ናብ ሃገሩ ተመሊሱ ቀሲኑ ሃገሩ ክሃንጽ ዓሊሙ’ኳ እንተነበረ፡ ኩሉ እዚ ዝተቓለሰሉ ዕላማታት ብውልቀ ምልካዊ ጉጅለ ኢሳይያስ ተጨውዩ ኣብ ዲቕ ዝበለ ጊላነት ተጸሚዱ ምህላው’ውን ዓው ኢሎም ይምስክሩዎ’ለው።

ባዕዳዊ መግዛእቲ ተባሪሩ ስልጣን ብመላኺ ኢሳይያስ ካብ ዝግበት ንነጆው ህዝባዊ መንግስቲ ኣብ ኤርትራ ከም ዘይሕሰብ ኮይኑ። ምርጫ ድሕሪ 30 ወይ 40 ዓመታት ወይ’ውን ካብኡ ንላዕሊ ክካየድ ከም ዝኽእል ብልሳን መላኺ ኢሳይያስ ክሽክዕለልና ሰሚዕና፡ ገደብ ስልጣን መንግስትን መሰላትን ግቡኣትን ዜጋታትን ብንጹር ኣቐሚጡ ብህዝባዊ ተሳትፎ ዝጸደቐ። ቅዋም 97 ምስ ባህርያት መላኺ ኢሳይያስ ስለ ዘይኸይድ በቲ ሓደ፡ ንህዝቢ ኤርትራ ድማ ዝምችእ በቲ ካልእ ስለ ዝኾነ ኣብ ዓመተ 2015 ፈጺሙ ከም ዝሞተ ብቃል ኢሳይያስ ተነጊራ’ውን ይብሉ ዜጋታትና።

ህዘቢ ይትረፍ’ዶ ካብ ጫፍ ናብ ጫፍ ሃገሩን ወጻእን ብናጽነት ክንቀሳቐስ፡ ካብ ሓደ ኣንጎሎ ናብ ካልእ ኣንጎሎ ክንቀሳቐስ ካብ ክልተ ንላዕሊ መንቀሳቐሲ ከም ዝሕተት ዘብርሁ እቶም ዜጋታትና ሃይማኖቱ ብምልካዊ ጉጅለ ከም ዝግደብ’ውን የነጽሩ።

ዝመስሎ ሓሳብ ብናጽነት ክገልጽስ ይትረፍ ሓሲብካ ተባሂሉ ብዘይ ወዓሎ ኣብ ኣብያተ ማእሰርቲ ዝበሊ ዘሎ ዜጋ ኣዝዩ ብዙሕ’ዩ ድሕሪ ምባል ድማ ዕላማ ባሕቲ መስከረም ተጨወዩ መላኺ ኢሳይያስ ንህዝቢ ድከቱ የስትዮ ምህላው የብረሁ።

ንስደት ኣመልኪቶም ኣብ ዝሃብዎ ሓሳብ ድማ እቶም ዜጋታት ኣብ ዘመነ ባዕዳዊ መግዛእቲ ካብ ዝነበረ ዋሕዚ ስደት ድሐሪ ናጽነት ዝረኣ ዘሎ ዋሕዚ ብዕጽፊታት ከም ዝዛይድ ይገልጹ።

ካብዚ ብምብጋሰ ድማ ህዝቢ ኤርትራ ክሳብ ሕጂ ካብ ምረት፡ ስደት፡ ሓዘንን፡ ሽቑረራን መቕተልትን ከም ዘይተገላገለ ብምሕባር ሕጂ’ውን ዳግም ባሕቲ መስከረም ተባሪዑ ነቲ ዝኸፈሎ ዋጋ ሓርነት መንዚዑ ዘሳቕዮ ዘሎ ምልካዊ ጉጅለ ምስ መርዛም ኣተሓሳስብኡ ብቅኑዕ መስመር ክሳብ ዘይኣለዮ መከረኡ ከም ዝቕጽል የጠንቅቑ።

SHARE
Previous articleዜና 31-08-2016
Next articleመስከረም!

NO COMMENTS

LEAVE A REPLY

nineteen − fifteen =